Podstawowe informacje

Od 1 lipca 2013 r. do Unii Europejskiej należy 28 państw. Państwa członkowskie oraz ich obywatele to trzon Unii  Europejskiej.

Traktaty UE:

Unia Europejska opiera się na rządach prawa, podstawą wszystkich jej działań są traktaty, które zostały przyjęte dobrowolnie i demokratycznie przez wszystkie państwa UE. Traktaty określają cele Unii Europejskiej, zasady funkcjonowania instytucji UE, sposób podejmowania decyzji

Historia traktatów UE:

  1. Traktat paryski ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, podpisany w Paryżu dnia 18 kwietnia 1951 r. Wszedł w życie w 1952 r., wygasł w roku 2002.
  2. Traktat rzymski ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom) został podpisany w Rzymie dnia 25 marca 1957 r., wszedł w życie w 1958 r.
  3. Jednolity Akt Europejski (JAE) został podpisany w lutym 1986 r., wszedł w życie w 1987 r. Zmienił Traktat EWG
    i utorował drogę do pełnego wprowadzenia jednolitego rynku.
  4. Traktat o Unii Europejskiej (UE) – Traktat z Maastricht – podpisany w Maastricht dnia 7 lutego 1992 r., wszedł
    w życie w 1993 r. Ustanowił Unię Europejską, przyznał Parlamentowi Europejskiemu większe uprawnienia 
    w procesie decyzyjnym, a zarazem objął współpracą nowe obszary polityki.
  5. Traktat z Amsterdamu został podpisany dnia 2 października 1997 r., wszedł w życie w 1999 r.
  6. Traktat z Nicei podpisany dnia 26 lutego 2001 r., wszedł w życie w 2003 r. Dostosował system instytucjonalny Unii tak, by mógł on nadal skutecznie działać po przystąpieniu do UE grupy nowych państw członkowskich w 2004 r.
  7. Traktat z Lizbony został podpisany dnia 13 grudnia 2007 r., wszedł w życie w 2009 r. Uprościł metody pracy i zasady głosowania, utworzył stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej, wprowadził nowe struktury w celu wzmocnienia pozycji UE na arenie międzynarodowej.

W procesach decyzyjnych na poziomie Unii Europejskiej uczestniczą różne instytucje UE, w szczególności: Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja Europejska.

Rodzaje aktów prawodawczych:

  • Rozporządzenie – akt prawodawczy, który jest bezpośrednio stosowany i wiążący we wszystkich państwach członkowskich. Państwa członkowskie nie muszą przenosić tego aktu do prawa krajowego. Może jednak zaistnieć potrzeba zmiany przepisów krajowych w celu uniknięcia kolizji z rozporządzeniem.
  • Dyrektywa - akt prawodawczy zobowiązujący państwa członkowskie lub grupę państw członkowskich do osiągnięcia określonego celu. Zazwyczaj konieczna jest transpozycja dyrektywy do prawa krajowego, by jej przepisy stały się skuteczne. Dyrektywa określa jedynie rezultat, który ma być osiągnięty, w gestii państw członkowskich leży decyzja, co do sposobu osiągnięcia tego rezultatu.
  • Decyzja może być skierowana do państw członkowskich, grup osób lub nawet pojedynczych osób. Wiąże ona
    w całości.
  • Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej.

Każdy europejski akt prawodawczy opiera się na określonym artykule w Traktacie, zwanym jego podstawą prawną, która decyduje o tym, jaką procedurę ustawodawczą należy zastosować. Proces decyzyjny określony jest w Traktacie
i obejmuje wnioski ustawodawcze Komisji, kolejne czytania w Radzie i w Parlamencie Europejskim oraz opinie organów doradczych. W Traktacie określone jest, kiedy do przyjęcia aktu prawodawczego wymagana jest jednomyślność Rady, a kiedy wystarcza większość kwalifikowana głosów. Większość aktów prawodawczych UE przyjmuje się w drodze zwykłej procedury ustawodawczej.
W ramach tej procedury Parlament Europejski i Rada wspólnie wykonują władzę prawodawczą.

Udział obywateli:

Korzystając z „europejskiej inicjatywy obywatelskiej”, 1 mln obywateli UE z przynajmniej jednej czwartej państw członkowskich UE może zwrócić się do Komisji o przedłożenie wniosku ustawodawczego dotyczącego konkretnej kwestii. Komisja starannie bada wszystkie inicjatywy, które wchodzą w zakres jej uprawnień i które znalazły poparcie
1 mln obywateli. Przesłuchanie w sprawie inicjatyw odbywa się w Parlamencie Europejskim. Takie inicjatywy mogą wpływać na działalność instytucji UE, jak również na debatę publiczną.

Na podstawie: „Jak działa Unia Europejska. Przewodnik po instytucjach europejskich”, autor zbiorowy: Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej.

 

Polub Nas na FACEBOOK

Zapisz się do Newslettera

Zapisz się do newslettera


Błędny adres E-mail
  „Zgodnie z przepisem art. 23 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm., zw. dalej UODO), wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Administratora Danych Gmina Piaseczno z siedzibą przy ul. Kościuszki 5, 05-500 Piaseczno, mojego adresu e-mail w celu otrzymywania wiadomości newsletter o działalności punktu Europe-Direct Piaseczno. Dane nie będą udostępniane odbiorcom danych w rozumieniu art. 7 pkt 6 UODO. Dane podaję dobrowolnie, jednak bez ich podania nie jest możliwe skorzystanie z usługi. Jestem świadoma/y, że przysługuje mi prawo do kontroli, prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.
Wymagana zgoda