Parlament Europejski

Funkcja: organ prawodawczy UE wybierany w wyborach bezpośrednich
Członkowie: posłowie do Parlamentu Europejskiego
Siedziba: Strasburg, Bruksela i Luksemburg
Strona www: www.europarl.eu

Posłowie do Parlamentu Europejskiego (PE) są wybierani w wyborach bezpośrednich przez obywateli UE, aby reprezentować ich interesy. Wybory do Parlamentu odbywają się co pięć lat i wszyscy obywatele UE w wieku powyżej 18 lat (16 lat w Austrii) są uprawnieni do głosowania. Oficjalna siedziba Parlamentu Europejskiego znajduje się
w Strasburgu (Francja), ale instytucja ta ma trzy miejsca pracy: Strasburg, Brukselę (Belgia) i Luksemburg. Główne posiedzenia całego Parlamentu, zwane sesjami plenarnymi, odbywają się w Strasburgu 12 razy w roku. Dodatkowe posiedzenia plenarne odbywają się w Brukseli. W Brukseli spotykają się również komisje parlamentarne.

Skład Parlamentu Europejskiego

Miejsca w Parlamencie Europejskim są rozdzielone między państwa członkowskie na podstawie reprezentowanego przez nie odsetka ludności UE. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014r. całkowita liczba posłów do PE to 751. W Parlamencie Europejskim partie krajowe zrzeszają się w ramach ogólnounijnych ugrupowań politycznych.

Parlament Europejski pełni trzy podstawowe funkcje:

  1. funkcja ustawodawcza - PE dzieli z Radą władzę prawodawczą, czyli kompetencję do uchwalania aktów prawodawczych. Fakt, że członkowie Parlamentu są wybierani bezpośrednio przez obywateli, przyczynia się do zapewnienia legitymacji demokratycznej prawa europejskiego;
  2. funkcja nadzorcza - Parlament sprawuje nadzór demokratyczny nad pozostałymi instytucjami UE, zwłaszcza nad Komisją. W gestii Parlamentu Europejskiego leży zatwierdzanie lub odrzucanie kandydatur na przewodniczącego Komisji i komisarzy. Ma on ponadto prawo do udzielenia całej Komisji wotum nieufności;
  3. funkcja budżetowa - Parlament decyduje wraz z Radą o budżecie UE, może zatem wpływać na wydatki UE. Parlament przyjmuje lub odrzuca budżet w całości na zakończenie procedury budżetowej.

Sposób działania Parlamentu Europejskiego

Parlament wybiera swojego przewodniczącego na kadencję trwającą dwa i pół roku. Przewodniczący reprezentuje Parlament wobec pozostałych instytucji UE, jak również w stosunkach ze światem zewnętrznym. Wspiera go 14 wiceprzewodniczących. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego podpisuje wraz z przewodniczącym Rady wszystkie akty prawodawcze po ich przyjęciu.

 


Rada Europejska

Funkcja: określa kierunki i priorytety polityki
Członkowie: szefowie państw lub rządów z każdego państwa członkowskiego, przewodniczący Rady Europejskiej
i przewodniczący Komisji Europejskiej
Siedziba: Bruksela
Strona www: www.european-council.europa.eu

Rada Europejska gromadzi najwyższych przywódców politycznych UE, tj. premierów i prezydentów oraz przewodniczącego Rady Europejskiej i przewodniczącego Komisji. Spotykają się oni co najmniej cztery razy w roku, by wyznaczyć kierunek rozwoju i priorytety dla UE jako całości.
W posiedzeniach uczestniczy również Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.

Rada Europejska

Spotkanie na szczycie, w którym uczestniczą szefowie państw lub rządów wszystkich państw UE – stanowi najwyższy szczebel współpracy politycznej między państwami członkowskimi. Na posiedzeniach Rady Europejskiej przywódcy podejmują na zasadzie konsensusu decyzje dotyczące ogólnego kierunku i priorytetów Unii oraz dają jej impulsy niezbędne do rozwoju.

Rada Europejska nie przyjmuje aktów prawodawczych. Pod koniec każdego ze swoich posiedzeń wydaje tzw. konkluzje, które odzwierciedlają najważniejsze wnioski wynikające z dyskusji i podsumowują podjęte decyzje, w tym działania następcze. Konkluzje określają główne kwestie, którymi ma zająć się Rada, tj. posiedzenia ministrów. Mogą również zawierać skierowane do Komisji Europejskiej wezwanie o przedstawienie wniosków ustawodawczych dotyczących konkretnego wyzwania lub określonej szansy, przed którymi stoi Unia.

Posiedzenia Rady Europejskiej odbywają się, co do zasady, co najmniej dwa razy w ciągu półrocza. Istnieje możliwość zwołania dodatkowych posiedzeń (nadzwyczajnych lub nieformalnych) w celu zajęcia się pilnymi kwestiami, które wymagają podjęcia decyzji na najwyższym szczeblu, na przykład w zakresie spraw gospodarczych lub polityki zagranicznej.

Prace Rady Europejskiej koordynuje Przewodniczący Rady Europejskiej, który jest odpowiedzialny za zwoływanie posiedzeń Rady Europejskiej i przewodniczenie im oraz za prowadzenie prac Rady Europejskiej. Przewodniczący Rady Europejskiej reprezentuje Unię na zewnątrz. Reprezentuje on – wraz z Wysokim Przedstawicielem Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa – interesy Unii w zakresie spraw zagranicznych i bezpieczeństwa. Przewodniczący wybierany jest przez Radę Europejską na okres dwóch i pół roku, a jego kadencja może zostać jednokrotnie odnowiona.

Większość decyzji Rada Europejska podejmuje w drodze konsensusu. W pewnych przypadkach stosuje się jednak większość kwalifikowaną. Odnosi się to do takich kwestii, jak wybór przewodniczącego Rady Europejskiej, powoływanie Komisji i mianowanie Wysokiego

Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.

W głosowaniach Rady Europejskiej uczestniczyć mogą jedynie szefowie państw lub rządów.

Radę Europejską wspomaga Sekretariat Generalny Rady.


Rada

Funkcja: podejmowanie decyzji dotyczących obszarów polityki i przyjmowania aktów prawodawczych
Członkowie: po jednym ministrze z każdego państwa członkowskiego
Siedziba: Bruksela i Luksemburg
Strona www: www.consilium.europa.eu

W Radzie spotykają się ministrowie z państw członkowskich Unii Europejskiej, aby omawiać kwestie związane z UE, podejmować decyzje i uchwalać akty prawodawcze. Ministrowie uczestniczący w tych posiedzeniach są upoważnieni do podejmowania zobowiązań w imieniu swojego rządu w odniesieniu do działań uzgodnionych na posiedzeniach Rady.

Rada jest kluczowym organem odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji w Unii Europejskiej. Rada pracuje na posiedzeniach, w których uczestniczy po jednym ministrze z rządu każdego z państw UE. Celem tych spotkań jest dyskutowanie, uzgadnianie, zmienianie aktów prawodawczych, a na koniec ich przyjmowanie; koordynowanie polityki państw członkowskich; lub określanie polityki zagranicznej Unii.

Od kwestii ujętych w porządku obrad zależy, jacy ministrowie uczestniczą w danym posiedzeniu Rady – czyli jaki „skład” ma Rada. Jeżeli Rada debatuje na przykład nad sprawami związanymi ze środowiskiem, w posiedzeniu biorą udział ministrowie środowiska z każdego z państw UE, a radę taką nazywa się Radą ds. Środowiska.

Prezydencja Rady ma charakter rotacyjny i co sześć miesięcy przejmuje ją inne państwo członkowskie. Prezydencja Rady to nie to samo, co stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej. Do obowiązków rządu sprawującego prezydencję należy organizowanie różnych posiedzeń Rady i przewodniczenie im.

W trosce o ciągłość prac Rady państwa sprawujące sześciomiesięczną prezydencję ściśle ze sobą współpracują w grupach liczących po trzy państwa. Takie grupy trzech państw (tzw. trójki) opracowują wspólny program prac Rady na okres 18 miesięcy.

Każdy minister zasiadający w Radzie jest upoważniony do podejmowania zobowiązań w imieniu swojego rządu.

Rada ma pięć zasadniczych zadań:

  1. Przyjmowanie aktów prawa europejskiego. W większości dziedzin Rada przyjmuje przepisy wspólnie
    z Parlamentem Europejskim.
  2. Koordynowanie polityki państw członkowskich, na przykład w dziedzinie gospodarki.
  3. Realizacja wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na podstawie wytycznych ustalonych przez Radę Europejską.
  4. Zawieranie umów międzynarodowych między Unią a państwami lub organizacjami międzynarodowymi.
  5. Przyjmowanie wspólnie z Parlamentem Europejskim budżetu UE.

Wszystkie obrady i głosowania Rady nad aktami prawodawczymi odbywają się publicznie. Posiedzenia takie można oglądać na żywo za pośrednictwem strony internetowej Rady.

Rada do Spraw Ogólnych zapewnia ogólną spójność prac różnych składów. Monitoruje ona skuteczność działań następczych odnoszących się do posiedzeń Rady Europejskiej. Radę do Spraw Ogólnych wspiera Komitet Stałych Przedstawicieli (Coreper).

Coreper składa się ze stałych przedstawicieli rządów państw członkowskich przy Unii Europejskiej. Każde państwo członkowskie UE posiada w Brukseli zespół osób (stałe przedstawicielstwo), który go reprezentuje i który broni interesów narodowych tego państwa na szczeblu unijnym. Szef danego przedstawicielstwa jest de facto ambasadorem swojego państwa przy Unii Europejskiej. Ambasadorowie ci spotykają się co tydzień w ramach Coreper-u.

Decyzje w Radzie zapadają w drodze głosowania. Obecnie Rada podejmuje decyzję większością kwalifikowaną głosów, chyba że traktaty przewidują inną procedurę, jak na przykład jednomyślne głosowanie w dziedzinie podatków
i polityki zagranicznej.


Komisja Europejska

Funkcja: organ wykonawczy UE występujący z wnioskami ustawodawczymi, wysuwający propozycje dotyczące uzgodnień politycznych oraz promujący Unię Europejską
Członkowie: kolegium komisarzy, po jednym z każdego państwa członkowskiego
Siedziba: Bruksela
Strona www: www.ec.europa.eu

Komisja jest politycznie niezależną instytucją, która reprezentuje i chroni wspólne interesy Unii Europejskiej jako całości. W wielu obszarach jest ona siłą napędową systemu instytucjonalnego UE. To ona proponuje przyjęcie przepisów, polityk i programów działań i odpowiada za realizację decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady. Ona również reprezentuje Unię za granicą, z wyłączeniem wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Terminu „Komisja” używa się w dwóch znaczeniach. W pierwszym znaczeniu Komisja to członkowie Komisji – tj. zespół osób wyznaczonych przez państwa członkowskie
i Parlament do kierowania instytucją o tej nazwie oraz podejmowania w jej imieniu decyzji. W drugim znaczeniu Komisja to sama instytucja i cały jej personel.

Nieformalnie członków Komisji nazywa się komisarzami. Komisja ma kilku wiceprzewodniczących. Jednym z nich jest również Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Komisja jest politycznie odpowiedzialna przed Parlamentem, który ma prawo odwołania całej Komisji poprzez uchwalenie wotum nieufności. Komisja uczestniczy we wszystkich sesjach Parlamentu, gdzie jej zadaniem jest wyjaśnianie i uzasadnianie swoich działań. Komisja odpowiada również regularnie na ustne i pisemne zapytania poselskie.

Nową Komisję mianuje się co pięć lat, w ciągu sześciu miesięcy od daty wyborów do Parlamentu Europejskiego.

Procedura mianowania:

  • rządy państw członkowskich przedstawiają kandydata na nowego przewodniczącego Komisji, który musi zostać wybrany przez Parlament Europejski;
  • proponowany przewodniczący Komisji, w porozumieniu z rządami państw członkowskich, wybiera pozostałych członków Komisji;

Nowy Parlament przesłuchuje następnie każdego z proponowanych członków i wydaje opinię dotyczącą całego kolegium. Jeśli nowa Komisja zostanie zatwierdzona, może ona rozpocząć pracę od stycznia następnego roku.

Bieżące funkcjonowanie Komisji zapewniają urzędnicy merytoryczni, eksperci, tłumacze pisemni i ustni oraz personel sekretarski. Rekrutacją urzędników Komisji – tak jak i pracowników innych organów UE – zajmuje się Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO), www.europa.eu/epso.

W Komisji pracuje około 33 tys. osób. Liczba ta może wydawać się wysoka, ale w rzeczywistości jest niższa niż liczba pracowników administracji typowego europejskiego miasta średniej wielkości.

Komisja Europejska pełni cztery podstawowe funkcje:

  1. przedkłada wnioski ustawodawcze Parlamentowi Europejskiemu i Radzie;
  2. prowadzi i realizuje politykę UE w różnych obszarach oraz zajmuje się zarządzaniem budżetem i jego wykonaniem;
  3. stoi na straży prawa europejskiego (wspólnie z Trybunałem Sprawiedliwości);
  4. reprezentuje Unię na świecie.

Przewodniczący Komisji decyduje o przydziale tek (obszarów polityki) poszczególnym komisarzom oraz
o ewentualnych zmianach zakresu obowiązków komisarzy w trakcie kadencji Komisji. Przewodniczący ma również prawo zażądać od komisarza złożenia dymisji.


Trybunał Sprawiedliwości

Funkcja: wydawanie orzeczeń w sprawach, które zostały przed niego wniesione
Trybunał Sprawiedliwości: po jednym sędzi z każdego państwa UE; ośmiu rzeczników generalnych
Sąd: po jednym sędzi z każdego państwa UE
Sąd do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej: siedmiu sędziów
Siedziba: Luksemburg
Strona www: www.curia.europa.eu

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Trybunał) dopilnowuje, by przepisy unijne były interpretowane
i stosowane tak samo we wszystkich państwach członkowskich. Innymi słowy Trybunał dopilnowuje, by przepisy te były identyczne zawsze, dla wszystkich stron i we wszystkich okolicznościach. W tym celu Trybunał kontroluje legalność działań instytucji UE, dopilnowuje, by państwa członkowskie wypełniały swoje obowiązki, i – na wniosek sądów krajowych – dokonuje wykładni przepisów unijnych.

Trybunał jest uprawniony do rozstrzygania w sporach między państwami członkowskimi, instytucjami UE, przedsiębiorstwami oraz osobami fizycznymi.

Trybunał jest podzielony na dwa główne organy:

  1. Trybunał Sprawiedliwości – który zajmuje się przekazywanymi przez sądy krajowe wnioskami o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, niektórymi skargami o stwierdzenie nieważności i odwołaniami,
  2. Sąd – który orzeka we wszystkich sprawach na podstawie skarg o stwierdzenie nieważności przedłożonych przez osoby fizyczne i przedsiębiorstwa oraz na podstawie niektórych takich skarg wniesionych przez państwa członkowskie.

Ponadto istnieje także Sąd do spraw Służby Publicznej, który orzeka w sporach między Unią a urzędnikami służby cywilnej UE.

Trybunał orzeka w sprawach, które zostały przed niego wniesione.

Cztery najbardziej powszechne rodzaje spraw to:

  1. Orzeczenia w trybie prejudycjalnym
  2. Postępowanie w sprawie uchybienia obowiązkom państwa członkowskiego
  3. Skarga o stwierdzenie nieważności
  4. Skargi na zaniechanie działania

W skład Trybunału Sprawiedliwości wchodzi po jednym sędzi z każdego państwa członkowskiego, dzięki czemu reprezentowane są w nim wszystkie krajowe systemy prawne Unii. Trybunał jest wspierany przez ośmiu rzeczników generalnych, którzy przedstawiają uzasadnione opinie w sprawach wniesionych do Trybunału. Zadanie to pełnią publicznie i bezstronnie.

Sąd składa się również z sędziów, mianowanych przez państwa członkowskie na okres sześciu lat.


Centralny Europejski Bank Centralny

Funkcja: zarządzanie euro oraz polityką pieniężną strefy euro
Członkowie: krajowe banki centralne strefy euro
Siedziba: Frankfurt nad Menem, Niemcy
Strona www: www.ecb.europa.eu

Celem Europejskiego Banku Centralnego (EBC) jest utrzymanie stabilności waluty w strefie euro przez zapewnienie niskiego i stabilnego poziomu inflacji cen konsumpcyjnych.

Europejski Bank Centralny jest niezależną instytucją
i podejmuje decyzje, nie zasięgając ani nie przyjmując instrukcji od rządów ani od pozostałych instytucji UE.

Europejski Bank Centralny utworzono wraz
z wprowadzeniem euro w 1998 r. z zadaniem zarządzania polityką pieniężną w strefie euro. Głównym celem EBC jest utrzymywanie stabilności cen. Jest ona zdefiniowana jako stopa inflacji cen konsumpcyjnych wynosząca nieznacznie poniżej 2% rocznie. EBC działa na rzecz wsparcia zatrudnienia i zrównoważonego wzrostu gospodarczego
w Unii Europejskiej.

Europejski Bank Centralny jest instytucją unii gospodarczej
i walutowej (UGW), do której należą wszystkie państwa członkowskie UE. Ostatnim etapem UGW jest przystąpienie do strefy euro i przyjęcie jednej waluty – euro. Nie wszystkie państwa członkowskie UE należą do strefy euro. Niektóre z nich nadal przygotowują swoje gospodarki do przystąpienia, a w stosunku do innych obowiązują klauzule umożliwiające im pozostanie poza strefą euro.


Europejski Trybunał Obrachunkowy

Funkcja: kontrolowanie prawidłowego gromadzenia
i wykorzystywania funduszy UE oraz pomoc w doskonaleniu zarządzania finansami UE
Członkowie: po jednym z każdego państwa członkowskiego UE
Siedziba: Luksemburg
Strona www: www.eca.europa.eu

Europejski Trybunał Obrachunkowy jest niezależną, zewnętrzną instytucją kontrolną Unii Europejskiej. Sprawdza on, czy dochody Unii zostały otrzymane w sposób prawidłowy, czy jej wydatki zostały poniesione prawidłowo
i zgodnie z prawem oraz czy zarządzanie finansami odbywało się w należyty sposób. W wypełnianiu swoich zadań Trybunał Obrachunkowy jest niezależny od pozostałych instytucji UE
i od rządów. W ten sposób przyczynia się on do poprawy zarządzania funduszami Unii Europejskiej z korzyścią dla jej obywateli.

Główną funkcją Europejskiego Trybunału Obrachunkowego jest kontrolowanie właściwego wykonania budżetu UE, czyli sprawdzanie, czy dochody i wydatki Unii pozostają w zgodzie z prawem i są prawidłowe oraz czy zarządzanie finansami odbywa się w należyty sposób. Działania te przyczyniają się do zapewnienia skutecznego i efektywnego zarządzania UE.

W celu wykonywania swoich zadań Trybunał Obrachunkowy przeprowadza szczegółowe kontrole dochodów lub wydatków UE na wszystkich szczeblach administracji funduszy UE. Przeprowadza on – zarówno w państwach członkowskich, jak i w innych państwach – kontrole na miejscu u organizacji zarządzających funduszami, bądź
u beneficjentów otrzymujących te fundusze. Ustalenia z kontroli publikowane są w sprawozdaniach rocznych lub w sprawozdaniach specjalnych, w których Europejski Trybunał Obrachunkowy zwraca Komisji i państwom członkowskim uwagę na stwierdzone błędy i niedociągnięcia oraz udziela zaleceń w celu ich usunięcia lub uniknięcia.

Inną ważną funkcją Europejskiego Trybunału Obrachunkowego jest wspomaganie władzy budżetowej (Parlamentu Europejskiego i Rady) przez dostarczanie jej sprawozdania rocznego dotyczącego wykonania budżetu UE za poprzedni rok budżetowy.

Europejski Trybunał Obrachunkowy nie ma uprawnień sądowych. Dzięki swoim działaniom zwraca jednak uwagę innych organów UE odpowiedzialnych za podjęcie odpowiednich kroków, w tym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), na nieprawidłowości, słabości i przypadki domniemanych nadużyć finansowych. Europejski Trybunał Obrachunkowy wywarł, od czasu jego utworzenia w 1977 r., znaczący wpływ na zarządzanie finansowe budżetem UE za pomocą swych obiektywnych sprawozdań i opinii. W ten sposób wypełnia on swoją rolę niezależnego strażnika interesów finansowych obywateli Unii.


Europejski Komitet Ekonomiczno - Społeczny

Funkcja: reprezentowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego
Siedziba: Bruksela
Strona www: www.eesc.europa.eu

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) jest organem doradczym Unii Europejskiej. Składa się
z przedstawicieli organizacji pracodawców, pracowników oraz z innych przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza z dziedziny społeczno-ekonomicznej, obywatelskiej, zawodowej i kultury. Komitet reprezentuje interes ogólny i przedstawia swoje opinie Komisji, Radzie
i Parlamentowi Europejskiemu. Członków Komitetu Ekonomiczno-Społecznego nie wiążą żadne instrukcje. Działają oni w ogólnym interesie Unii. Komitet tworzy swego rodzaju pomost łączący wymienione wyżej instytucje UE
z obywatelami Unii, działając na rzecz społeczeństwa europejskiego cechującego się wyższym poziomem uczestnictwa i włączenia społecznego – czyli tym samym społeczeństwa bardziej demokratycznego.

Komitet wypełnia trzy główne misje:

  • pomaga dopilnować, by polityki UE i przepisy unijne były lepiej powiązane z konkretną rzeczywistością ekonomiczną, społeczną i obywatelską.
  • wspiera rozwój Unii Europejskiej odznaczającej się wyższym stopniem uczestnictwa i pozostającej w ściślejszym kontakcie z opinią publiczną.
  • działa na rzecz wartości, na których opiera się integracja europejska, i propaguje – zarówno

w Europie, jak i na świecie – demokrację i demokrację uczestniczącą oraz rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego.


Komitet Regionów

Funkcja: reprezentowanie miast i regionów Europy
Siedziba: Bruksela
Strona www: www.cor.europa.eu

Komitet Regionów (KR) jest organem doradczym składającym się z przedstawicieli europejskich władz regionalnych i lokalnych. Umożliwia on regionom Europy zabranie głosu w procesie kształtowania polityki i czuwa nad respektowaniem tożsamości, kompetencji i potrzeb lokalnych. Rada i Komisja Europejska są zobowiązane zasięgać opinii Komitetu Regionów w sprawach, które dotyczą samorządu lokalnego lub regionalnego, takich jak polityka regionalna, środowisko, kształcenie i transport.

Komisja i Parlament Europejski mają obowiązek zasięgania opinii Komitetu Regionów w przypadku wniosków ustawodawczych w tych dziedzinach polityki, które mają bezpośredni wpływ na samorządy lokalne i regionalne – takich jak ochrona ludności, zmiany klimatyczne i energia. Gdy do KR-u wpłynie wniosek ustawodawczy, członkowie Komitetu dyskutują nad nim na sesji plenarnej, po czym przyjmują go w głosowaniu większościowym i wydają opinię.


Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Funkcja: badanie przypadków niewłaściwego administrowania
Siedziba: Strasburg
Strona www: www.ombudsman.europa.eu

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich bada skargi dotyczące przypadków zaniechań administracyjnych lub niewłaściwego administrowania ze strony instytucji UE.

Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje i rozpatruje skargi od obywateli i rezydentów Unii, przedsiębiorstw i instytucji.

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich wybierany jest przez Parlament Europejski na odnawialną, pięcioletnią kadencję. Przyjmując i rozpatrując skargi, rzecznik przyczynia się do ujawniania przypadków niewłaściwego administrowania w instytucjach europejskich i innych organach UE. Są to na przykład sytuacje, gdy instytucja UE zaniecha działania, do którego podjęcia jest zobowiązana (lub wykona je w nieprawidłowo), bądź też gdy podejmie działania, do których nie jest uprawniona.

Niewłaściwe administrowanie obejmuje przykładowo:

  • niesprawiedliwość;
  • dyskryminację;
  • nadużycie uprawnień;
  • zaniechanie lub odmowę udzielenia informacji;
  • nieuzasadnioną zwłokę;
  • nieprawidłowe procedury.

Obywatele państw członkowskich UE lub rezydenci w tych państwach są uprawnieni do składania skarg do Rzecznika Praw Obywatelskich. Uprawnienie to przysługuje też zrzeszeniom i przedsiębiorstwom. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich zajmuje się skargami na instytucje i organy UE, a nie na władze lub instytucje krajowe, regionalne lub lokalne. Działa on całkowicie niezależnie i bezstronnie i nie zwraca się do rządów lub organizacji o instrukcje ani takich instrukcji nie przyjmuje. Często wystarczy, że Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich poinformuje daną instytucję o złożonej skardze, by problem został rozwiązany. Jeśli sprawa nie znajdzie satysfakcjonującego rozwiązania w trakcie dochodzenia, rzecznik będzie w miarę możliwości starał się znaleźć rozwiązanie polubowne, które naprawi zaistniałą sytuację i zadowoli skarżącego. Jeśli te działania nie poskutkują, rzecznik może wystosować zalecenia celem rozwiązania sprawy. Jeśli zaskarżona instytucja nie przyjmie zaleceń rzecznika, może on przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu specjalne sprawozdanie.

Na stronie internetowej Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich znaleźć można praktyczny przewodnik wyjaśniający, jak złożyć skargę.


Europejski Inspektor Ochrony Danych Osobowych

Funkcja: ochrona danych osobowych obywateli, które przetwarzane są przez instytucje UE
Siedziba: Bruksela
Strona www: www.edps.europa.eu

Zdarza się, że w związku z wykonywaniem swoich zadań instytucje europejskie gromadzą i przetwarzają – w formie elektronicznej, papierowej lub w formacie wizualnym – dane osobowe obywateli Unii Europejskiej i osób mieszkających na jej terenie. Na Europejskim Inspektorze Ochrony Danych (EIOD) spoczywa obowiązek ochrony danych osobowych oraz prywatności osób, a także obowiązek promowania
w instytucjach i organach UE dobrych praktyk w tej dziedzinie.

Wykorzystywanie przez instytucje UE danych osobowych obywateli – takich jak imię i nazwisko, adres, dane dotyczące zdrowia lub kariery zawodowej – jest ściśle regulowane rozporządzeniami na poziomie europejskim, zaś ochrona tych informacji jest prawem podstawowym.

Każda unijna instytucja posiada inspektora ochrony danych, który dopilnowuje przestrzegania określonych zobowiązań – na przykład tego, by dane przetwarzano jedynie
w określonych i zgodnych z prawem celach. Ponadto osobie, której dane są przetwarzane, przysługują określone, wykonalne prawa, takie jak prawo do sprostowania danych.

Zadaniem Europejskiego Inspektora Ochrony Danych jest nadzorowanie działań i systemów w zakresie ochrony danych w instytucjach UE i dopilnowanie, by były one zgodne z najlepszą praktyką. Zajmuje się on ponadto skargami i prowadzi dochodzenia. Inne zadania EIOD obejmują:

  • monitorowanie przetwarzania danych osobowych w administracji UE;
  • doradztwo w zakresie przepisów oraz dziedzin polityki mających wpływ na prywatność;
  • współpraca z podobnymi organami w państwach członkowskich w celu zapewnienia spójnej ochrony danych.

Za wykonywanie bieżących zadań odpowiadają dwie jednostki organizacyjne EIOD. Dział Nadzoru i Egzekwowania Prawa ocenia przestrzeganie przepisów o ochronie danych przez instytucje i organy UE. Dział Polityki i Konsultacji doradza prawodawcy unijnemu w kwestiach związanych z ochroną danych w różnych obszarach polityki i w sprawie projektów nowych aktów prawodawczych. Europejski Inspektor Ochrony Danych monitoruje również nowe technologie, które mogą mieć wpływ na ochronę danych. Każdy, kto uzna, że jego prawa zostały naruszone podczas przetwarzania danych, które go dotyczą, przez instytucję lub organ UE, może złożyć skargę do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. Skargę należy złożyć przy wykorzystaniu formularza skargi dostępnego na stronie internetowej EIOD.


Europejski Bank Inwestycyjny

Funkcja: udostępnianie finansowania długoterminowego na inwestycje w projekty dot. UE
Udziałowcy: państwa członkowskie UE
Rada Dyrektorów: po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego oraz przedstawiciel Komisji Europejskiej
Siedziba: Luksemburg
Strona www: www.eib.org

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) jest bankiem Unii Europejskiej. Jego właścicielami są państwa członkowskie, a jego zadaniem jest udzielanie pożyczek na inwestycje wspierające cele Unii Europejskiej – na przykład
w dziedzinie sieci transportowych i energetycznych, zrównoważenia środowiskowego czy innowacji. Głównym przedmiotem działań EBI jest zwiększanie potencjału wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Europie, wspieranie działań w dziedzinie klimatu oraz polityki unijnej poza granicami UE.

Europejski Bank Inwestycyjny jest najważniejszym wielostronnym kredytobiorcą i kredytodawcą. Zapewnia on solidnie skonstruowanym i zrównoważonym projektom inwestycyjnym – głównie w UE – finansowanie i wiedzę specjalistyczną.

Europejski Bank Inwestycyjny nie korzysta z pieniędzy z budżetu UE. Zamiast tego sam zapewnia sobie finansowanie, emitując obligacje na światowych rynkach finansowych.

 Europejski Bank Inwestycyjny posiada rating kredytowy na poziomie AAA. Bank udziela zazwyczaj kredytu w wysokości do 50% kosztów projektu. Pełni on rolę katalizatora i przyciąga współfinansowanie z innych źródeł. Kredyty wynoszące ponad 25 mln euro udzielane są bezpośrednio podmiotom sektora publicznego i prywatnego, takim jak rządy
i przedsiębiorstwa. W przypadku mniejszych kredytów Europejski Bank Inwestycyjny uruchamia linie kredytowe dla banków komercyjnych i innych instytucji finansowych, które, wykorzystując środki EBI, udzielają pożyczek małym
i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) lub na mniejsze projekty realizowane przez kredytobiorców z sektora publicznego.

Europejski Bank Inwestycyjny ma sześć priorytetów dotyczących działalności kredytowej w Unii:

  • poprawa spójności i konwergencji między państwami i regionami UE;
  • wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw;
  • ochrona i poprawa stanu środowiska i społeczności zorganizowanych z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju;
  • wdrażanie gospodarki opartej na wiedzy;
  • pomoc w rozwoju transeuropejskich sieci transportowych i energetycznych (TEN);
  • zapewnianie zrównoważonych, konkurencyjnych i bezpiecznych dostaw energii.

Europejski Bank Inwestycyjny jest niezależną instytucją podejmującą decyzje w zakresie udzielania i zaciągania kredytów na podstawie z jednej strony jakości projektów, a z drugiej możliwości oferowanych przez rynki finansowe. Bank współpracuje z innymi instytucjami UE, zwłaszcza z Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim i Radą.


Agencje UE

Istnieje szereg wyspecjalizowanych agencji Unii Europejskiej, które wypełniają w stosunku do instytucji UE, państw członkowskich
i obywateli funkcje informacyjne i doradcze. Każda z tych agencji ma konkretne zadania techniczne, naukowe lub
w dziedzinie zarządzania.

Agencje UE można podzielić na kilka kategorii:

  • Agencje zdecentralizowane

Agencje są podmiotami europejskiego prawa publicznego, ale różnią się od instytucji UE (Rady, Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej itd.). Posiadają one własną osobowość prawną. Mieszczą się one w różnych miastach w całej Europie. Z tego powodu nazywane są one często agencjami zdecentralizowanymi. Wypełniane przez nie zadania mogą mieć charakter prawny i naukowy. Przykładem mogą tu być: Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin w Angers (Francja), który ustala prawa do nowych odmian roślin, lub Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków
i Narkomanii w Lizbonie (Portugalia), które analizuje
i rozpowszechnia informacje na temat narkotyków 
i narkomanii.

  • Agencje i organy Euratomu

Organy te działają w zakresie obowiązywania Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Ich celem jest koordynacja prowadzonych w państwach członkowskich UE badań naukowych nad pokojowym wykorzystaniem energii jądrowej oraz zapewnienie wystarczających i bezpiecznych dostaw tej energii.

  • Agencje wykonawcze

Agencje wykonawcze zajmują się praktycznym zarządzeniem programami UE. Zajmują się one na przykład obsługą wniosków o dotacje z budżetu UE. Tworzone są na ustalony okres. Ich siedziba znajdować się musi w tym samym miejscu co siedziba Komisji Europejskiej, czyli w Brukseli lub Luksemburgu. Za przykład służyć tu może Europejska Rada ds. Badań Naukowych, która zajmuje się finansowaniem badań podstawowych prowadzonych przez grupy naukowców z UE.

Na podstawie: „Jak działa Unia Europejska. Przewodnik po instytucjach europejskich”, autor zbiorowy: Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej.


 


 


Polub Nas na FACEBOOK

Zapisz się do Newslettera

Zapisz się do newslettera


Błędny adres E-mail
  „Zgodnie z przepisem art. 23 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm., zw. dalej UODO), wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Administratora Danych Gmina Piaseczno z siedzibą przy ul. Kościuszki 5, 05-500 Piaseczno, mojego adresu e-mail w celu otrzymywania wiadomości newsletter o działalności punktu Europe-Direct Piaseczno. Dane nie będą udostępniane odbiorcom danych w rozumieniu art. 7 pkt 6 UODO. Dane podaję dobrowolnie, jednak bez ich podania nie jest możliwe skorzystanie z usługi. Jestem świadoma/y, że przysługuje mi prawo do kontroli, prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.
Wymagana zgoda